KËNGA E NJËZETENJËTË

 Kështu nga ura n’urë ne kaluam,

për gjëra duke folur që s’përfshin

kjo komedi. Në majë kur ndaluam

të shihnim gropën tjetër plot vajtim, 4

që Lugjezezës u dikonte kot,

u shtanga krejt, aq fort ajo po nxin.

Si në Venecia, dimrit në të ftohtë, 7

nëpër kantiere vlon katrani pis,

sepse detarët nuk lundrojnë dot,

dikush të re anijen e ujdis, 10

një tjetër lyen barkën e vjetruar,

të reja rrugë para se të nisë,

në bash a kiç rri një duke punuar, 13

lopatat tjetri gdhend a thur litarë,

një rri tek velat duke i arnuar,

kështu me hir të Zotit, jo me zjarr, 16

zjen poshtë meje zift’ i zi i squllur,

rrëpirën duke e mbuluar mbarë.

Gjë tjetër s’shihja me vështrimin ngulur, 19

veç flluskave nga zjarri sipër ngritur,

që vrik pëllcisnin poshtë me t’u ulur.

Ndërsa përposh isha duke soditur, 22

"Kujdes, kujdes!" - më thotë prijsi im

dhe më tërheq pas vetes ai pa pritur.

Shpejt kthehem si ai që me padurim 25

të shohë do atë që frikë i kall,

e bën t’ia mbath me një vështrim.

Të ikja vetëm, s’kisha tjetër hall, 28

kur pashë sesi rend nëpër rrëpirë

dhe pas na qepet ne një derro-djall.

Oh, sa fodull ish ky surrat i nxirë 31

dhe sa i egër ish në të vepruar,

sa lehtë shkelte flatrat duke shtrirë.

Mbi supet thikë, krenarisht lartuar, 34

një mëkatar, që ishte duke prurë,

për lak të këmbës varur mban ndër duar.

"O kthetramprehtë, - thirri ai mbi urë, 37

ju solla ryshfetçiun më të parë

të Santa Zitës. Poshtë e flakni flur!

Qyteti është plot. Po shkoj të marr 40

të tjerë. Bën Bonturo përjashtim,

të tjerët e kthejnë "Po"-në në "Jo" për ar".

Dhe posht’ e flaku. Shpatit me nxitim 43

pastaj ai zbriti. S’ka asnjë qen-rojë

të ndjekë një hajdut me aq tërbim.

Ai zhytet dhe pastaj nis të pluskojë, 46

por djajt’ nën urë i uluritën fort:

"Ky vend të paqmit s’mundet t’i durojë!

Këtu nuk bëhet si në Serkio not. 49

Prandaj po s’pate qejf t’i ngulim heshtat

mbi zift të zi mos nxirr kurrizin kot".

I ngulën qindra cfurqe gjer në rreshta 52

dhe thirrën: "Vallëzo, por i mbuluar,

ose provo në dot i shet gënjeshtrat!".

Kështu akçiu në ujin e valuar 55

t’i zhytin thelat ndihmësve u kërkon

përsipër ujit për të mos notuar.

"Që mos të shohin, - ai më këshillon, 58

ti prapa ndonjë bregu u masko,

nga ku asgjë nga sytë s’të shpëton.

Nëse më fyejnë mos u shqetëso : 61

këtu kam qënë dhe e di fort mirë

ky vend si është. Mos u frikëso!".

Nga maj’ e urës zbriti në rrëpirë 66

të gropës s’gjashtë. Veç një zemër trimi

mund ta përballte atë humbëtirë.

Me atë vrull e flakë zemërimi 67

siç turren qentë mbi ndonjë të mjerë,

që lyp në vend i ndalur nga dëshpërimi,

nga poshtë urës dalin djajt’ aherë, 70

të gjitha heshtat duke ia drejtuar,

por thirri ai: "Guxo ndokush të bjerë!

Të dalë një nga ju për të dëgjuar 73

me heshta para se ju të më shponi,

pastaj më bëni ç’keni pleqëruar".

"Shko, Bishtakeq!" - kumboi i gjithë honi. 76

Lëviz veç një, qëndrojnë në vend të tjerët.

Po thoshte ai: "Pse kot ju po më çoni?".

"Kujton ti, Bishtakeq, - prijsi tha aherë, 79

se mund këtu të vija pa u ngarë

nga djajt’ e tu, po të mos kem përherë

pëlqimin e Tenzot dhe fat të mbarë? 82

Më lër të shkoj, nga qielli jam urdhëruar

të sjell një tjetër ferrin për të parë".

Aq krenari e djallit qe fashitur, 85

sa cfurkun la te këmbët që t’i bjerë

dhe tha: "Asnjë nuk ka për ta goditur!".

"Ti që je strukur, - thotë prijsi prerë, 88

pas shkëmbit të urës kaq i frikësuar,

këtu pa frikë eja menjëherë".

Dhe prijsit unë shpejt i qeshë afruar. 91

Kur djajt’ të bënin para pata parë,

m’u duk s’po mbanin fjalën e premtuar.

Kështu i pashë shumë luftëtarë 94

që nga Kaprona, kur u dhanë besë,

midis armiqsh plot frikë patën çarë.

Tek prijsi tërë trupin e mbështes, 97

por djajt’ me sy të gjithë unë i mas,

se shprehja e tyre nuk më jepte shpresë.

Një tjetri: "Do në shpinë ta godasë?" - 100

i tha një djall dhe cfurkun ma drejtoi.

U gjegj ai: "Po, por veç të ulurasë!".

Por djalli, që me prijsin bisedoi, 103

"Mjaft, Godolesh!" - atij i pat bërtitur

porsa ai çfarë thoshte e dëgjoi.

Pastaj na tha: "Dot s’keni për t’u ngjitur 106

nëpër këta shkëmbinj, as mos provoni,

se harku i gjashtë është i ronitur.

Dhe në se para doni që të shkoni, 109

lart ngjituni, dhe në atë bregore

një urë ka, nga mund ju të kaloni.

Dje, pesë orë plot pas kësaj ore, 112

njëmijedyqind e gjashtëdhjetë vjet

u mbushën që kjo rrugë më s’përdoret.

Po çoj ca djaj të shohin në përpjetë 115

mos del nga zifti ndonjë mëkatar,

me ta ju ngjituni, asnjë s’ju nget!

Dil, Plakaran, dil dhe ti, Krahëtharë, 118

nis ai të thotë, - eja Turiqen.

Mjekrosh, mbi dhjetëshen ti je kryetar.

Tok me Dragonin Xhagajduri vjen. 121

Delni Gërricaqen, ti Derrçatall,

Shtrembac, ti Kuqo, që përbrenda zien.

Mbi zift të vluar të vini shpejt vërdallë, 124

tek ura që përsipër lugjeve u shkon

këta t’i shpìni ju shëndosh e gjallë ".

"Medet, mësues, ky sy ç’po më shikon! 127

Ta bëjmë rrugën vetëm ne më mirë,

nëse e di ku rruga na kalon.

Po qe se mendja nuk të është mpirë, 130

ti shih ata si dhembët po kërcasin,

si shkelin synë e ndjellin prapësirë".

"Le t’i shtrëngojnë dhembët sa të plasin, 133

ti mos kij frikë, - thotë prijsi im, -

veç mëkatarët duan të trumhasin".

Nga bregu i majtë morën shpejt drejtim, 136

pasi një shenjë i dhanë prijsit t’vet

me gjuhë duke bërë një zgërdhimë,

ndërsa ky bythën bëri si trumbetë. 139

V. 7. Si në Venecie - Në Venedik ishte një kantier i famshëm për ndërtim anijesh i themeluar në vitin ll04 dhe i zgjeruar së tepërmi në vitin 1303. V. 37. Kthetramprehtë - emër i përbashkët për të gjithë djajtë e armatosur me cfurqe që ruajnë lugun e pestë. V . 39. Santa Zita - shënjtorja më e nderuar në qytetin e Lukës (shek. XIII). Emri i saj përdoret në vend të emrit të qytetit. V. 41. Bonturo Dati - njeri me influencë në Lukë dhe ryshfetçiu më i madh. V. 49. Serkio - lum afër Lukës. V. 95. Kaprona - kështjellë që Piza gibeline ia mori Lukës guelfe, por në gusht të vitit l289 kështjella iu dorëzua ushtrisë së bashkuar të guelfëve të Lukës dhe Firences, në rradhët e së cilës ishte dhe djaloshi Dante. V. 106-111. siç del më poshtë, Bishtakeqi i gënjen poetët, kur u tregon rrugën, sepse në lugun e gjashtë ishin shembur të gjitha urat. V. 112. Bishtakeqi e shpjegon rrëzimin e urës me tërmetin që ndodhi, sipas Ungjillit, në çastin e vdekjes së Krishtit.

---

Copyright©1996 by Kurti Publishing

Dante Aligieri

Komedia Hyjnore

FERRI

Shqipëroi: Çezar Kurti

Kurti Publishing, New Jork 1996